Mobirise



KONSERVATİF ve RESTORATİF TEDAVİ


Konservatif diş hekimliği nedir?


Konservatif diş hekimliği, dişin sadece zarar gören ve/veya kaybolan kısmının diş benzeri bir materyal ile restore edilmesini ve dişte çürüğün oluşmasının önlenmesini amaçlar.


Diş çürüğü nedir ve nasıl oluşur?


Ağız ortamında bulunan bakteriler, yediğimiz şekerli ve unlu yiyeceklerden kendileri için gerekli besini alır ve ortamda, artık madde olarak asit oluşmasına sebep olurlar. Bu açığa çıkan asitler ise dişlerin en dış ve sert tabakası olan "mine"nin bozulmaya başlamasına sebep olurlar. İşte basitçe bu bozulmaya "çürük" adı verilir. Önceleri geri dönüşü münkün olan başlangıç aşamasındaki çürük, daha sonra ilerleyerek tedavisi ancak dolgu yapılmasıyla mümkün hale gelmektedir.


Dişlerin çürüklerin oluşması ve ilerlemesi için ortamda üç temel öğenin sağlanması ve devamlılığı gereklidir:


  •     Bakteriler
  •     Bakterilerin tüketebilceği besinler
  •     Bakterilerin besinleri tüketip, asit oluşturmaları için gerekli zaman



Bu üç öğe aynı anda ağız ortamında bulunursa çürüğün oluşması kaçınılmazdır. Ancak en az birinin ortamda bulunmaması çürüğün oluşmasını engeller. Bu etkenlerin dışında tükürüğün az salgılanması gibi etkenler, çürük oluşumuna hızlandırıcı rol oynamaktadır.


Diş çürüğü nasıl ilerler ve belirtileri nelerdir?


Diş çürüğü öncelikle dişin en dış tabakasında, yani mine tabakasında başlar ve daha sonra önüne geçilmezse sonra "dentin"e ve ordan da "pulpa"ya yani sinirlere yayılır. Çürük, ilk tabakayı aştıktan sonra dentinin yapısından dolayı çok daha çabuk ilerler. Ancak bu genel kavramın yanında çürük ilerleme hızı kişiden kişiye değişik faktörlerin etken olmasıyla değişkenlik gösterir.

Çürük, çoğu zaman verdiği siyah renkli görüntüden tanınırlar. Ancak dışardan alışkın bir göz tarafından bakılması haricinde farkedilemeyecek kadar küçük bir nokta altında oldukça büyük bir çürük olması mümkündür. Bu gibi olaylardan kaçınmak için sürekli hekim kontrolünde olmak gerekmektedir. Aksi durumda yumuşak bir şey yenirken dahi, dişin kırılabildiği ve kırılan dişin simsiyah bir görüntüye sahip olduğu görülür. Bu dişlerin bir günde bu hale geldiği anlamına gelmez. Çünkü yukarıda da belirtildiği gibi, çürük dentin tabakasında daha hızlı ve yaygın biçimde ilerler. Bu durum dış tabakanın desteğinin kaybolmasına sebep olur.

İlerlemiş çürükler ise ayrıca ağrı, bir şey yerken ve içerken sızlamalar şeklinde de başgösterebilirler.


Diş çürüğünden korunmak için ne yapmalıdır?


Yapılabileceklerin en başında düzenli olarak diş hekimi tarafından kontrol edilmek gelmektedir. Çünkü esas belirleyici olan diş hekiminin görüşüdür. Bunun dışında yukarıda belirtildiği gibi, çürük oluşmasında etkili üç temel öğeden birinin ortadan kaldırılması gereklidir.


Ağız ortamında bulunan bakterileri ortadan kaldırmak mümkün değildir çünkü çürük etkeni bakterileri direk yok eden bir ilaç henüz bulunamamıştır. Antibiyotik kullanımı bu tip bakterileri yok edebilir ancak diğer yararlı bakterileri de ortadan kaldıracağı unutulmamalıdır. Bakterilerin kullacağı besinler, aynı zamanda insan vücudu için de gerekli olduğu için bu etkeni de ortadan kaldırmak mümkün değildir. Bu durumda tek yapılabilecek olan bakterilere besinleri parçalayacak yeterli sürenin sağlanmaması ve dişlerin dış yapısını güçlendirici yaklaşımlara başvurulabilir. Bunun için dişlerin "florür"lü diş macunları ile fırçalanması ve florür içeren ağız gargarları kullanmak büyük ölçüde yeterli olmaktadır. Ancak gerek diş macunu, gerek ağız gargarasının tipi, ağzınızı kontrol eden ve yapısını en iyi tanımlayabilecek dişhekimi tarafından belirlenmelidir.


Diş çürüğü nasıl tedavi edilir?


Tedavi için yapılabilecek iki yaklaşım vardır. Birincisi, başlangıç aşamasındaki çürüğün ilerlemesinin önlenmesi için gerekli tedavinin yapılması; ikincisi, ilerlemiş çürüğün ortamdan uzaklaştırılıp yerinin dişi taklit edebilecek bir madde ile doldurulmasıdır.


Her iki durumda da tedavi dişhekimi tarafından yapılacağı ya da en azından hangi tip maddelerin dişin yapısını güçlendirmek için kullanılacağının kararına dişhekimi varacaktır. Bu sebeple defalara belirtildiği gibi dişhekiminin kontrolünde olmak ve senede en az bir kere kontrole gitmek gereklidir.


Çürük diş ağız kokusu yapar mı?


Ağız kokusu sebeplerinden biri olan ağız ortamındaki bakteriler için çürük oldukça iyi bir besin yeri oluşturmaktadır. Dolayısıyla çürük ortamında hızla çoğalabilen bu bakteriler ağız kokusuna sebep olabilmektedir.


Bunun yanında çürük kavitenin içerisinde biriken ve temizlenemeyen besin artıkları da ağız kokusunun oluşmasında etkilidir.


Kırık, aşınmış ya da kenarı renklenmiş dolgular değiştirilmeli midir?


Kenarı kırılmış ve/veya renklenmiş bir dolgu, çürüğün dolgu altında yeniden oluşması için potansiyel bir tehlike oluşturmaktadır. Kırık dolgu kenarından yemek artıkları ve bakteriler, sınırları renklenmiş bir dolgu kenarından ise bakterilerin geçebilme riski bulunmaktadır. Bu durumda dolgunun yenilenmesi ya da tamir edilmesi söz konusu olabilir.


Aşınmış olan dolgular ise hastanın şikayetinin olmadığı durumlarda müdahaleye gerek duyulmasa da, hassasiyet ve/veya estetik problemler oluşturabileceği için gözden kaçırılmamalıdır.


Amalgam dolgular (Gümüş dolgular), Kompozit dolgular (Beyaz dolgular) ile değiştirilmeli midir?


Kenarında kırık olmayan, yeni bir çürük oluşumu gözlenmeyen ve hastaya herhangi bir şikayet vermeyen (sızlama ya da ağrı gibi) amalgam dolgular özellikle çok geniş bir alan kaplıyorlarsa değiştirilmemeleri daha uygun olmaktadır. Buna karşılık hasta estetik açıdan şikayet duyuyorsa amalgam dolgular, kompozit dolgular ile değiştirilebilir.


Günümüzde kullanılan kompozit dolgular da artık arka bölgedeki dişlerde rahatlıkla kullanılabilecek şekilde sağlam olmaktadır.


Amalgam dolgular zararlı mıdır?


Bu konuda literatürde iki ayrı görüş bulunsa da, yaygın olan görüş; amalgam dolguların zararlı olduğunun iddia edilmesine sebep olan civa içeriğinin, deniz ürünlerinden vücuda karışanın yanında çok küçük miktarlarda olduğundan zararlı olmadığı şeklindedir.


Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) konu ile alakalı bir açıklama yapmış ve FDI (Dünya Diş Hekimleri Birliği) ile ADA (Amerikan Diş Hekimleri Birliği) raporlarında belirtilen kararları referans göstermiştir. İlgili açıklamaya aşağıdaki linki tıklayarak ulaşabilirsiniz.


TDB: `AMALGAM` BÜTÜN DÜNYADA KABUL GÖREN VE GÜVENLE KULLANILAN BİR RESTORASYON MATERYALİDİR 


MSc. Dt. Ali Mert Türkkan
Diş Hastalıkları ve Tedavisi Bilim Uzmanı




"Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez"